Budowa oka

Rogówka – prze­zro­czy­sta, nie­una­czy­niona struk­tura bogata w zakoń­cze­nia ner­wowe, sta­nowi z czyn­no­ścio­wego punktu widze­nia, pierw­szy i naj­waż­niej­szy ele­ment optyczny układu wzro­ko­wego. Oglą­dana w bar­dzo dużym powięk­sze­niu, rogówka składa się z pię­ciu warstw. A sama war­stwa zewnętrzna, nabło­nek z kolei składa się z 5–6 warstw komó­rek o róż­nej gru­bo­ści. Zewnętrzne komórki są stale zastę­po­wane przez te leżące głę­biej. Należy zauwa­żyć, że zadra­pa­nie powierzchni rogówki, cho­ciaż zwy­kle dość bole­sne, może się zagoić w ciągu kilku godzin.

Soczewka — jest to mała, włók­ni­sta, dwu­wy­pu­kła struk­tura o gru­bo­ści w przy­bli­że­niu 3.6 mm. Jej przed­nia powierzch­nia znaj­duje się około 3 mm od tyl­nej powierzchni rogówki; pro­mień krzy­wi­zny w cen­trum wynosi 10 mm i im bli­żej brzegu tym krzy­wi­zna bar­dziej się spłasz­cza. Pro­mień krzy­wi­zny powierzchni tyl­nej wynosi tylko 6 mm, tak więc tylna powierzch­nia jest dużo bar­dziej zaokrą­glona niż przednia.

Oprócz zakrzy­wie­nia powierzchni, soczewka zawdzię­cza wła­ści­wo­ści refrak­cyjne swo­jej budo­wie, zło­żo­nej z kon­cen­trycz­nych pier­ścieni, któ­rych powierzch­nie mają stop­niowo tym więk­szy pro­mień krzy­wi­zny i sto­pień refrak­cji im bli­żej znaj­dują się jądra. Zada­niem soczewki jest zmiana mocy łamią­cej pod­czas patrze­nia na obiekty znaj­du­jące się w róż­nej odle­gło­ści od oka. Kiedy osoba patrzy na coś, co znaj­duje się bli­sko, soczewka musi zmie­nić swoją krzy­wi­znę po to, aby dokład­nie zogni­sko­wać obiekt, który jest odwzo­ro­wa­niem na siat­kówce. Kiedy mię­śnie w ciele rzę­sko­wym (część błony naczy­nio­wej oka) kur­czą się, napię­cie obwódki rzę­sko­wej soczewki zmniej­sza się; soczewka dzięki temu, że jest ela­styczna zmie­nia swoją krzy­wi­znę a w rezul­ta­cie zdol­ność ogniskowania.

Ciecz wod­ni­sta — to płyn zawarty w przed­niej komo­rze oka, mię­dzy rogówką, tęczówką a soczewką. Płyn ten jest stale wytwa­rzany w pro­ce­sie wydzie­la­nia przez ciało rzę­skowe; jego głów­nym zada­niem jest utrzy­ma­nie wewnętrz­nego ciśnie­nia oka na odpo­wied­nim pozio­mie oraz wspo­ma­ga­nie odży­wia­nia rogówki i soczewki.

Tęczówka — jest to zabar­wiona błona umiej­sco­wiona za rogówką i przed soczewką. Jest okrą­głego kształtu z otwo­rem w środku – źre­nicą, – która działa jak prze­słona. Głów­nym zada­niem tęczówki jest dozo­wa­nie ilo­ści świa­tła, które wpada do oka. Napię­cie włó­kien mię­śnio­wych spra­wia, że źre­nica zwęża się lub roz­sze­rza. Kolor tęczówki zależy od ilo­ści pig­mentu mela­niny na jej przed­niej i tyl­nej powierzchni. Zada­niem brą­zo­wego pig­mentu jest absorp­cja świa­tła odbi­tego w oku; jeśli ilość tego pig­mentu na tyl­nej powierzchni jest bar­dzo mała, tęczówka ma kolor nie­bie­ski, pod­czas gdy zwięk­sze­nie ilo­ści pig­mentu spra­wia, że jest ona koloru piw­nego lub brą­zo­wego. Jeśli pig­ment znaj­duje się na przed­niej powierzchni, tęczówka przy­biera kolor zielony.

Naczy­niówka — to poło­żona pomię­dzy siat­kówką a twar­dówką gęsta trój­war­stwowa sieć naczyń krwio­no­śnych odży­wia­ją­cych i dotle­nia­ją­cych foto­re­cep­tory i ciało szkli­ste. Bru­natna barwa naczy­niówki popra­wia wła­sno­ści optyczne oka. W przed­niej czę­ści oka naczy­niówka prze­cho­dzi w ciało rzę­skowe i tęczówkę.

Ciało szkli­ste — wypeł­nia wnę­trze gałki ocznej mię­dzy tylną stroną soczewki a siat­kówką.
Ciało szkli­ste składa się z przej­rzy­stej, gala­re­to­wa­tej sub­stan­cji. Speł­nia głów­nie funk­cję mecha­niczną utrzy­mu­jąc przy­le­ga­nie siat­kówki do nabłonka barw­ni­ko­wego; jego funk­cja optyczna jest mało znacząca.

Siat­kówka — to wraż­liwa błona, przy­po­mi­na­jąca błonę foto­gra­ficzną; składa się z trzech czę­ści: war­stwy barw­ni­ko­wej, war­stwy naczy­nio­wej i war­stwy którą two­rzą włókna ner­wowe wraz z foto­re­cep­to­rami siat­ków­ko­wymi (czopki i pręciki).

Czopki siat­kówki (6 milio­nów w ludz­kim oku) znaj­dują się w więk­szo­ści w cen­tral­nej czę­ści siat­kówki, nazy­wa­nej plamką, w środku któ­rej znaj­duje się małe wgłę­bie­nie, tzw. dołek środ­kowy siat­kówki. Około 120 milio­nów prę­ci­ków mie­ści się głów­nie w siat­kówce obwodowej.

Kiedy wyostrzony obraz pada na siat­kówkę, ma miej­sce sze­reg fizycz­nych, che­micz­nych i elek­trycz­nych pro­ce­sów, w wyniku któ­rych, poprzez nerw wzro­kowy, dana infor­ma­cja dociera do czę­ści wzro­ko­wej kory mózgo­wej, gdzie jest kory­go­wana i przetwarzana.